Док. доц. Неждет Тосын

Арасан ОшМУ теология факультеті (Бішкек қаласы)

МӘУЛӘНӘ ЖӘЛАЛЕДДИН РУМИДІҢ ӘДЕПТІЛІК ХИКАЯЛАРЫ

Мәуләнә Жәлаледдин Руми 1207 жылы Бәлһ қаласында дүниеге келген. Ол кішкентай кезінде әкесімен бірге Анадолыға (қазіргі Түркия аймағы) барып Кония қаласына орналасады. Сол жерден Ислам дінін терең меңгеріп, өзінен кейін бірнеше құнды еңбектер қалдырған Ислам ғалымдарының бірі болады. Оның ең атақты кітабы «Мәснауи».

Бақытжан Оспанов

Дінтанушы

МӘШҺҮР ҒАЛЫМ ӘБУ ХАНИФАНЫҢ ҰЛАҒАТТЫ ҰСТАЗДАРЫ МЕН ДАРЫНДЫ ШӘКІРТТЕРІ

Әбу Ханифа Нұғман бин Сабит бин Фарұқ. Ханафи мәзһабының құрушысы. Парсы нәсілінен шыққан. Әбу Ханифа (хижри 80) (миләди 699) жылы дүниеге келген. Балалық шағы Куфа қаласында өтті. Жас кезінен Құран Кәрімді жаттап, әрі сол кезеңдегі араб тілінің граммматикасына қанығып, ақындық пен көркем әдебиетті қоса меңгерді. Лақаб атты Имам Ағзам, Әбу Ханифа. «Әбу» деген сөз араб тілінде әке деген мағынаны берсе «Ханиф» шынайы сенуші, туралықты ұстанған деген мағыналарды білдіреді.

Әсет Әнуарбеков

Дінтанушы

ҒАЛЫМ МАТУРИДИ

Ислам әлемінде «Шәйхул Ислам» Ислам шейхы, «Имамул һудә» Тура жолға бастаушы, «Имаму Әһлис-Суннә» Әһлі Сүннет имамы және «Әл-Мутәкәллим» деген мәртебелі аттармен аталып кеткен Имам Матуриди, бүгінгі Өзбекстан Республикасы, Самарқанд қаласының солтүстік-батысында орналасқан Матурит ауылында дүниеге келді. Өмір сүрген жылдары нақты белгілі болмағанымен ұстаздары мен замандастарының туған, өлген жылдарын есептей келе ІХ ғасырдың ортасында (шамамен 852 ж.) дүниеге келгендігі, сондай-ақ І ғасырға жуық өмір сүргендігі айтылады. Толық аты Әбу Мансур Мухаммед ибн Мухаммед бин Махмуд әл-Матуриди әс-Самарқанди әл-Ханафи.

Әбсәттар қажы Дербісәлі

Қазақстан Мұсылмандары

Діни Басқармасының төрағасы, Бас мүфти

ИМАМ АҒЗАМ ӘБУ ХАНИФА

Ислам он төрт ғасырдан бері бүкіл адамзатты сенімі мен нанымына, тегі мен нәсіліне қарамай бейбітшілік пен ынтымаққа, сабырлылық пен тазалыққа шақырып келе жатқан Аллаһ Тағаланың бірегей діні. Тарих сахнасына көтерілгеннен бері, өмірдің өзі көрсеткендей, Ислам дінінің ғылым-білім мен өркениеттің сарқылмас кәусар бұлағы екендігін әлем мойындауда.

«Ғалымның өзі өлсе де сөзі өлмейді» демекші, биыл 2007 жыл Түркия Республикасында ЮНЕСКО-ның қолдауымен Мәуләнә Халид Бағдади жылы болып жарияланды.

Әбдікәрім Өмір

МӘУЛӘНӘ ХАЛИД БАҒДАДИ

Ұстаз, ғалым Мәуләнә Халид Бағдади 1779 жылы (хижри 1193 ж.) Ирақтың Мусул аймағына қарасты Шәһразур ауданында дүниеге келген. Діни сауатын алдымен әкесінен, одан кейін Сүлеймание медресесінде алған. Сейіт Абдулкәрім Бәрзанжи, Сейіт Молла Ибраһим сықылды ғалымдардан тәлім алады. Сосын Сүлейманиеден Бағдатқа қарай барады.

Нұрлан Мансұров

Филология ғылымдарының кандидаты

ШОРТАНБАЙ АҚЫННЫҢ ДІНИ НАСИҚАТТАРЫ

ХIХ ғасыр қазақ әдебиетi тарихында көркем әдебиеттiң мықтап дамыған кезеңi. Бұл ғасырда қазақ халқына  танымал болған  ақын, жырау, жыршылар көптеп кездеседi. Олар сол ғасырдың зарлы толғаулары мен  әлеуметтiк өмiр шындығын және күнделiктi тұрмыс-тiршiлiкке негiзделген тақырыптарын кеңiнен қамтиды. Мұны осы кезеңде өмір сүріп өткен Махамбет, Дулат, Шортанбай, Шернияз, Ақмолла, Мұрат, Мәдi, Мәшһүр Жүсiп, Нұржан, Әбу Бәкiр, Мақыш т.б. ақындар шығармаларынан  толық көруге болады. Бiз осылардың ішінен Шортанбай ақынды сөз еткелі отырмыз.