Адам оның әлсіздігі тым секем�?іл. Не нәрсеге болса да үрке қарап, айналадағы көп нәрседен өзіне қауіп төніп тұратын сияқты. Бір жағынан ол тым дәрменсіз. Қастығы мен қысастығы дұ�?паны көп. Қайғы-қасіреті де бір басына жетерлік. �?рі өте кедей. Зәрулілік бітпейді. Адам сондай-ақ ерін�?ек, кү�?-қуаты төмен. Ал өмір болса керісін�?е, тым күрделі, жүгі ауыр. Адам болғандықтан әлеммен тығыз араласпай тұра алмайды. Алайда тағзым етеді. Ақыл-ойы оны биік мақсаттарға, ұ�?қыл қиялдарға жетелесе де айналып келгенде тағы да сол қысқа жіп күрмеуге келмейді. Адамның бәрібір қолы қысқа, өмірі �?олақ, кү�?і аз, �?ыдамы жетпейді.

Міне, дәл осындай кейіптегі рухтың таң намазы кезінде құдіреті мен мейірімі �?ексіз Хақ Тағаланың салтанатты сарайынан тілек-дұғасы мен намазы арқылы өтіні�? білдіріп, өзіне табыс пен міндет тілеуі қан�?алықты орынды. Өзін күн бойы күтіп тұрған күндізгі әлемнің қат-қабат қиын�?ылығы мен сан-алуан ауртпалығына көндігуде, иығына түскен зіл-батпан салмақты еңсеруде, өзіне берген міндетін мүлтіксіз атқара алмауында нық арқа сүйер сүйені�?ін еске алып дәтке қуат бекітуге қан�?алықты қисынды екені құпталық.

Бесін уақыты болса – күндіздің толықсынып кемелденіп, енді бір сәтке біртіндеп күннің екін�?і жартысына ауа бастаған кезі. Оған қоса, күндік толассыз, қыруар �?аруаның ең бір қым-қуат сапырылыс �?ағында, жұмыстың барлық басым-ауыртпалығы бір сәтке арылып, уақыт�?а болса да сәл-пәл тынығатын мезгіл.

�?рі өткін�?і пәни дүниенің ауыр жұмыстарынан бір бас алмаудан пайда болған бейқамдықпен сіресуден бой мен сананы бірдей арылтып, рухтың тыныс алуына жол а�?атын кез. �?ләһи нығметтердің бой көрсетер тұсы. Адам жаны өлмейтіндей қысым, ауыртпалық, бейқамдықпен мән-мағынасыз пәни тірліктен арылып, е�?кімге мұқтаж емес, мәңгілік нығмет-несібелердің �?ынайы иесі Аллаһ Тағаланың алдында құл�?ылық жасауға ниет етіп қол байлайды. Өзіне нәсіп болған, бүкіл ризық несібе атауына �?үкір етіп жарату�?ыға мақтау айтады. Оның ұлылығының алдында иіліп тағзым етеді, рукуғқа барады. Оның теңдессіз кемелдігі мен жамалына таңырқап, әсемдігін дәріптеп сәждеге бас қояды. Өз сүйспен�?ілігі мен таңданысын бесін намазын оқу арқылы білдірудің қан�?алықты орынды, қан�?алықты керемет екенін ұғына алмау, сірә адамдыққа жатпаса керек?!

Екін�?і жағынан ары қа�?қан сүреңсіз күн мезгілін қа�?ырған қарттықты, ақыр заманның жан түр�?іктірер сәттерін еске түсіреді. Сондай-ақ, бір күнгі қауырт жұмыстың аяқталуға бет алған �?ағы болғандықтан күні бойғы өзіндегі сау-саламаттық пен жақсы жұмыс істеуге қажырлы денсаулығы бір төбе. Жарату�?ының нәсіп еткен жақсылықтарын еске алар сәт.

Күнбатысты қызыл түске бөлеп күннің бата бастауы да адамға ерек�?е ой салады. Барлық нәрсенің өткін�?ілігі көз алдында тұрады. Дәл осы сәт, мәңгілікті еске салып аңсайтын о баста сол ү�?ін де жаратылғандай. Жақсылыққа бас иіп, айрылысудан азап �?егетін адамның рухы тазалықты қалап, екінті намазын оқуға ниет етеді. Аллаһ Тағаланың �?ләһи құзырына �?ығып, і�?кі тілеуін тілеп, дұғасын қайтарады. Аллаһтың �?ексіз рақымдылығын пана тұтып, �?ексіз ризық-несібелері ү�?ін �?үкір�?ілік білдіріп, мақтау айтады. Ұлы тағзыммен бас иіп рукуғқа барады. Соның құдайлығын жоғары санап, өзінің құл екенін еске алып тағы да барын�?а, қарапайымдылықпен сәждеге бас қоя отырып, адам жаны мазасыздықтан арылып, �?ексіз рахатқа бөленеді. Сондықтан екінті намазы Аллаһтың құзырындағы бүкіл бұйрықтарына дайын екендігін көрсетеді. Өзінің әлсіз құл екендігін мойындап пенделік кейпін тағы да елестетеді. Дәл осы уақытта екінті намазының атқарылуы қан�?алықты керемет екендігі де даусыз.

Ақ�?ам уақытында жадыраған жаз жетіп, күреңіткен күз сырғып, орнын қытымыр қыстың басқанын елестетеді. Сол секілді адамның да қайтыс болуын, өзіне жақын бүкіл туған-туыс, ағайын жекжатпен қо�? айтысып, қабірге сапар �?еккен сәтін еске түсіреді.

Құптан уақытында аспан көк жүзінде қалып қойған күндіздің белгілері сол күйі жым-жылас ө�?іп, жер бетінде тас түнек түн қараңғылығы орнайды. Күн мен айды өз әміріне бағындырған Хақ Тағаланың пәрменді �?ләһи ісін еске салады. Жүрегі сенімге толы мұсылман барлық іс-әрекеттеріне көңіл аударып, бақылап отырады. Біреуге жамандық істегенін қолынан келгенін�?е жуып-�?аюға, бұдан кейін қолынан келген�?е жақсылық жасауға тырысады. Осының арқасында жасаған құл�?ылығымыз жүрегіміздегі иманды арттырады, әрі парасатты болуымызға қамтамасыз етеді.

Қорытындылай келгенде бес уақыт намаз бізге үнемі Аллаһты еске салып отырады. �?р түрлі жаман іс-әрекеттерден бас тартқызады. Оқыған намазының арқасында мінез-құлқы өзгеріп, күллі жақсылықтардың бәрін бойына жинайды. Адамгер�?ілігі мол инабатты болады. Міне, сондықтан Пайғамбарымыз (с.а.у.): «Мүминдердің иман тұрғысынан ең мықтысы – ең көркем мінездісі, ал ең қайырлысы – әйелдеріне қайырлы болғаны» - деп насихаттайды. Яғни, адам баласының мінез-құлқы, дүниеге деген көзқарасы кі�?іпейілділік пен мейірімділік әдептілігіне байланысты. Пайғамбарымыз (с.а.у.) тағы бар хадисінде: «�?деп иманның бір бөлігі» деп айтқан. Сондай-ақ «�?дебі жоқтың иманы жоқ» деген қанатты сөз бар. Кейде мына жалғандағы күнделікті өмірде болып жатқан келеңсіз оқиғаларға қарап отырып өзіңе-өзің сұрақ қоясың. Осы адамдар неге бірін-бірі ренжітеді?

�?я, адам баласының мінез-құлқы өте нәзік қой. Кейде болмағыр нәрсеге бой алдыра саламыз. Халық «Ұяда не көрсең, ұ�?қанда соны ілерсің» дегенді де босқа айтпаса керек. Дегенмен, әрдайым ақыл-ойға жүгініп, жүрегімізге иман нұрын ұялатып, бес уақыт намаздан арылмасақ, бойымызға жақсы мінез-құлықтың қалыптасатындығына күмән келтірмес едік.